Guilloché Kadran Nedir, Nasıl Yapılır? Guilloché Kadranı Yapan En İyi Markalar
Berk ÖztoprakYazar
Bir guilloché kadrana yakından baktığınızda ilk gördüğünüz şey desendir. Saati bileğinizde hareket ettirdiğinizde ise desen ikinci plana düşer ve ışık öne çıkar. Birkaç derece önce koyu görünen çizgiler parlar, yanındaki bölüm gölgeye geçer ve düz bir metal parçası beklenmedik biçimde derinlik kazanmaya başlar.
Guilloché ile camsı yüzey teknikleri arasındaki farkı daha iyi görmek için emaye kadran rehberimize de göz atabilirsiniz.
Guilloché dışında geleneksel kadran sanatlarının güncel yorumlarını merak ediyorsanız, O&HoraPictor emaye saatçilik röportajı iyi bir tamamlayıcı okuma sunuyor.
Guilloché’yi ilginç yapan da tam olarak bu. Teknik, yüzeye dekoratif bir motif eklemekten çok metalin ışıkla kurduğu ilişkiyi değiştirmeye yarar.
Üstelik bu fikir yeni değil. Breguet’nin kendi arşivine göre Abraham-Louis Breguet, 1786’da guilloché tekniğini saatlerinde kullanmaya başladığında estetik kadar işlevle de ilgileniyordu. Dokulu yüzey yansımaları azaltıyor, farklı göstergelerin kadran üzerinde birbirinden ayrılmasını kolaylaştırıyor ve cilalı yüzeylerin günlük izleri daha az belli etmesini sağlıyordu.
Bugün guilloché çok daha romantik bir anlam taşıyor. Bunun sebebi ise desenin kendisinden çok, desenin nasıl üretildiğinde saklı.
Guilloché kadran nedir?
Guilloché, metal yüzey üzerine son derece düzenli ve tekrarlanan geometrik çizgilerin özel bir torna sistemiyle kesilmesiyle oluşturulan dekorasyon tekniğidir. Saatçilikte kadranların yanı sıra kasa, rotor, mekanizma plakası ve bilezik gibi parçalarda da uygulanabilir. Patek Philippe, geleneksel guilloché’yi insan tarafından kontrol edilen mekanik makinelerle gerçekleştirilen bir gravür yöntemi olarak tanımlıyor.
Breguet’nin arşiv anlatımına göre Abraham-Louis Breguet tekniği saatlerinde 1786’da kullanmaya başladı. 19. yüzyılın başına gelindiğinde markanın guilloché metal kadranları emaye kadranlarından daha yaygındı. Bugün marka yalnızca geleneksel makineleri kullanmakla kalmıyor, eski guilloché tezgâhlarını satın alıp restore etmek için özel bir atölye de işletiyor.
Breguet’yi özellikle ilginç yapan ise bir kadranda farklı desenleri farklı bilgileri ayırmak için kullanması. Guilloché burada süs olmaktan çıkıp kadranın grafik mimarisine dönüşüyor.
Voutilainen
Kari Voutilainen’in saatlerinde guilloché çoğu zaman saatin görsel merkezi.
Marka bugün altın kadranlarda farklı el guilloché desenlerini bir arada kullanıyor ve müşteriye özel kadran uygulamaları sunuyor. Voutilainen çatısı altındaki Brodbeck Guillochage atölyesi de geleneksel el guilloché sanatının korunması ve geliştirilmesi üzerine çalışıyor.
Voutilainen’e bakarken desenin ne kadar yoğun olduğundan çok, iki farklı geometrinin birbirine nerede ve nasıl geçtiğine bakmak daha öğretici.
Patek Philippe
Patek Philippe’te guilloché her koleksiyonda karşınıza çıkmaz. Marka tekniği özellikle Rare Handcrafts parçalarında ve belirli Calatrava, World Time ya da komplikasyonlu modellerde kullanıyor. Rose engine ve straight-line engine makinelerinin ikisini de kullanması sayesinde Clous de Paris’ten kıvrımlı desenlere kadar oldukça geniş bir repertuvarı var.
Markanın yaklaşımındaki ilginç taraf, guilloché’yi mine gibi başka dekoratif tekniklerin altyapısı olarak da değerlendirmesi.
Vacheron Constantin
Vacheron Constantin klasik geometrilerle sınırlı kalmayan üreticilerden biri. Marka el kontrollü rose engine kullanıyor; geometrik motiflerin yanında daha figüratif uygulamalar geliştirdiğini de belirtiyor. 270. yıl için hazırlanan Traditionnelle modellerinde Malta Haçı’ndan türetilen el guilloché deseni bunun güncel örneklerinden biri.
Parmigiani Fleurier
Parmigiani Fleurier’in Tonda PF serisi, guilloché’nin gösterişli olmak zorunda olmadığını iyi anlatıyor.
Kadranlardaki Grain d’Orge deseni son derece ince tutuluyor. Uzaktan bakıldığında neredeyse düz görünen yüzey, yaklaştıkça ortaya çıkıyor. Parmigiani güncel Tonda PF modellerinde bu deseni “hand-guilloché” olarak tanımlıyor.
Bersenti açısından burada özellikle sevdiğimiz fikir şu: yapılan işin zorluğunu göstermek için desenin bağırması gerekmiyor.
Atelier Wen
Atelier Wen’i Breguet veya Patek Philippe ile aynı tarihsel kategoriye koymak doğru olmaz. Fakat marka guilloché’nin yalnızca İsviçre yüksek saatçiliğinin çok pahalı modellerine ait olması gerektiği fikrine ilginç bir karşı örnek oluşturuyor.
Perception serisinin bakır kadranları Çinli guillocheur Cheng Yucai’nin atölyesinde rose engine üzerinde elle işleniyor. Atelier Wen, Cheng’i Çin’in ilk guilloché ustası olarak tanımlıyor. Bu ifade markanın kendi beyanı ve bağımsız biçimde kesinleştirilmesi zor. Üretim yönteminin rose engine ile elle gerçekleştirildiği ise markanın teknik açıklamalarında ayrıntılı biçimde gösteriliyor.
Böyle örnekler önemli. Çünkü bir zanaatın yaşaması için yalnızca müzelerde korunması değil, yeni üreticiler ve yeni müşteriler bulması gerekiyor.
Guilloché kadran gerçekten daha değerli mi?
Teknik olarak bakarsak saat daha doğru çalışmaz. Mekanizma daha dayanıklı hale gelmez. Dolayısıyla guilloché için ödediğiniz para büyük ölçüde kadranın üretimine, işçilik süresine ve zanaata gider.
Fakat mekanik saat koleksiyonerliğinin ilginç taraflarından biri zaten burada yatıyor. Bir makinenin mükemmel tekrar kabiliyeti çağında, insanın mekanik bir makineyi kullanarak neredeyse kusursuz tekrar üretmesine değer veriyoruz.
Bu küçük çelişki guilloché’yi düşündüğümüzden daha çağdaş bir zanaat haline getiriyor.
CNC’nin yapamadığı bir geometriden söz etmiyoruz. Muhtemelen tam tersine, modern makineler onu daha hızlı ve daha kusursuz üretebilir. El guilloché’sinin cazibesi kusursuzluğu yenmek değil; yüzeyin üzerinde üretim yönteminin hâlâ okunabiliyor olması.
İyi bir guilloché kadrana baktığınızda gördüğünüz şey bu yüzden yalnızca bir desen değil. İki yüz yıl önce kullanılan mekanik prensiple çalışan bir makine, onu yöneten bir insan ve ışığın metal üzerinde bıraktığı hareket aynı birkaç santimetrenin içine sıkışıyor.
Bence guilloché’nin hâlâ değerli olmasının en iyi açıklaması da bu.
Okumaya devam edin
Bu yazıyla bağlantılı okumalar
